Από τα θέματα της ενέργειας, κυρίως της ΔΕΗ, ξεκινά αυτήν τη φορά η κόντρα κυβέρνησης-δανειστών για τον έλεγχο του Σεπτεμβρίου, που αφορά τα 15 προαπαιτούμενα για την εκταμίευση της δεύτερης υποδόσης των 2,8 δισ. ευρώ. Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Ουάσινγκτον έχουν καταστήσει σαφές στην Αθήνα ότι η έναρξη των διαδικασιών για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ και του ΑΔΜΗΕ, στην οποία ανθίσταται ο αρμόδιος υπουργός, Πάνος Σκουρλέτης, παρά την υπογραφή και την ψήφιση από την κυβέρνηση του επικαιροποιημένου μνημονίου, πρέπει να προχωρήσει άμεσα.

Ευρωπαίοι και ΔΝΤ έχουν πολύ ψηλά στην ατζέντα της επικείμενης διαπραγμάτευσης του Σεπτεμβρίου, που θα προηγηθεί της δεύτερης μεγάλης αξιολόγησης το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων, καθώς τα περισσότερα από τα 15 ορόσημα (milestones) με τα οποία έχουν συνδέσει τη συνέχιση της βοήθειας αφορούν αυτές.

Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση θα πρέπει έως τον Σεπτέμβριο να απελευθερώσει, με βάση το κόστος, τα τιμολόγια της ΔΕΗ, καθώς και να αυξήσει το ειδικό τέλος ΕΤΜΕΑΡ (το πρώην τέλος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας), που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές στους λογαριασμούς τους. Εκτιμάται ότι, για να καλυφθεί το έλλειμμα, περίπου 250 εκατ. ευρώ στον ειδικό λογαριασμό του ΛΑΓΗΕ, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα πρέπει να υπάρξει αύξηση της τάξης του 3% στους λογαριασμούς.

Παράλληλα, η ΔΕΗ θα περιλαμβάνεται μέσα στην ομάδα των ΔΕΚΟ που πρέπει, σύμφωνα με το μνημόνιο, να μεταφερθούν στο νέο Υπερταμείο αποκρατικοποιήσεων, με στόχο την αποκρατικοποίησή τους. Μάλιστα, για τη ΔΕΗ προβλέπεται η μεταβίβαση ποσοστού 17%, προκειμένου στη συνέχεια να πωληθεί σε ιδιώτες. Στην ίδια ομάδα των προς αποκρατικοποίηση ΔΕΚΟ περιλαμβάνονται, ακόμα, οι ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, Αττικό Μετρό, ΕΑΒ και ΕΛΒΟ, εταιρείες η ιδιωτικοποίηση των οποίων αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Οι συνεχείς καθυστερήσεις που παίζει η κυβέρνηση σε όλες τις εκκρεμότητες που παραμένουν ανοιχτές από τον Ιούνιο έχουν αρχίσει και προκαλούν εκνευρισμό στους δανειστές, οι οποίοι μιλούν πλέον με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς για αρκετούς από τους υπουργούς της κυβέρνησης.

«Το μήνυμα που μετέφεραν Μοσκοβισί και Λιου ήταν σαφές: προχωρήστε τις μεταρρυθμίσεις, είναι πολύ σημαντικό. Είναι σαν να κάθεσαι απέναντι στη γάτα και να της λες: γαύγισε. Δεν θα το κάνει ποτέ», σημειώνουν με νόημα αξιωματούχοι των θεσμών, περιγράφοντας με ιδιαίτερα μελανά χρώματα την πορεία υλοποίησης των προαπαιτουμένων, επισημαίνοντας ότι «οι εκπρόσωποι του κουαρτέτου έχουν απέναντί τους μια σειρά υπουργούς που αρνούνται να εφαρμόσουν αυτά που η δική τους κυβέρνηση υπέγραψε».

Οι ίδιοι αξιωματούχοι εκτιμούν πλέον ότι η δεύτερη αξιολόγηση θα καθυστερήσει πολύ να ξεκινήσει, αλλά και να ολοκληρωθεί, αφού «κανείς από την κυβέρνηση δεν θέλει να σκάσει στα χέρια του η καυτή πατάτα των μεταρρυθμίσεων στο εργασιακό μέτωπο».

Το αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζουν, θα είναι να «σέρνεται» η διαπραγμάτευση μέσα στους πρώτους μήνες του 2017, «μέχρι να φτάσουμε και πάλι στο σημείο όπου η Αθήνα θα ξεμείνει από χρήματα και θα υπογράψει μια συμφωνία άρον-άρον για να αποφύγει για άλλη μία φορά τη χρεοκοπία». Τότε, όπως σημειώνουν, οι δανειστές «θα τους στρίψουν και πάλι το χέρι πίσω από τον ώμο και θα τους αναγκάσουν να πάρουν μέτρα που στη συνέχεια δεν θα εφαρμόσουν. Είναι φαύλος κύκλος».

Πηγές με άμεση γνώση της διαπραγμάτευσης, μιλώντας στην «Ε», σχολιάζουν: «Έχουμε φθάσει πλέον στο σημείο να ολοκληρώνουμε μία αξιολόγηση τον χρόνο. Δεν μπορείς να προχωρήσεις όταν φθάνεις να κάνεις μια αξιολόγηση, αντί για τουλάχιστον τρεις τον χρόνο, να σέρνεις επί μήνες τη διαπραγμάτευση και να συμφωνείς την τελευταία στιγμή προτού χρεοκοπήσεις. Δεν πρόκειται να ανακάμψει η οικονομία με αυτόν τον τρόπο» υποστηρίζουν, σκιαγραφώντας, έτσι, το κλίμα έλλειψης εμπιστοσύνης που υπάρχει μεταξύ κυβέρνησης και θεσμών.

Μια πρώτη γεύση της στάσης που θα κρατήσουν οι εταίροι στις φθινοπωρινές διαβουλεύσεις αναμένεται να πάρει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Χουλιαράκης, ο οποίος αναμένεται να συμμετάσχει στη συνεδρίαση του EuroWorking Group που έχει οριστεί για τις 29 Αυγούστου. Και, βέβαια, όλες οι εκκρεμότητες του ελληνικού προγράμματος θα συζητηθούν στο Eurogroup της 9ης Σεπτεμβρίου.

Υστέρηση στα έσοδα «βλέπουν» οι ξένοι

Την ώρα που από τους εταίρους, και κυρίως από την πλευρά του ΔΝΤ, διαρρέεται ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει θέσει το οικονομικό επιτελείο για τα φορολογικά έσοδα του 2016, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει τη συζήτηση για μείωση των στόχων του πρωτογενούς πλεονάσματος κάτω από το 3,5% όχι μόνο για το 2019 και το 2020, αλλά και από το 2018. Οι δανειστές, πάντως, εκφράζουν την ανησυχία τους ακόμα και για το φετινό πρωτογενές πλεόνασμα (0,5% του ΑΕΠ), καθώς αναμένουν χαμηλότερα φορολογικά έσοδα από τα προϋπολογισθέντα και «κλείνουν» τη συζήτηση για να κατέβει ο πήχυς των στόχων που έχουν μπει στο μνημόνιο. Ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, θα επιχειρήσει να αλλάξει την άποψη των συναδέλφων του και, για τον λόγο αυτό, η κατάθεση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος αναμένεται να καθυστερήσει ακόμα και έως το Δεκέμβριο, προκαλώντας τη δυσφορία των δανειστών, με πηγές πολύ κοντά τους να σημειώνουν πως «τελικά, έκαναν λάθος που δεν συμπεριέλαβαν το μεσοπρόθεσμο στα προαπαιτούμενα».

Επιμένει στο χρέος το ΔΝΤ

«Γρίφος» θα παραμείνει για αρκετούς ακόμη μήνες η στάση του ΔΝΤ, καθώς το Ταμείο αποκλείει τη συμμετοχή του με δάνειο στο πρόγραμμα, εάν δεν συμφωνηθούν από τώρα όλα τα μέτρα για τη μείωση του χρέους. Με βάση τους σχεδιασμούς του ESM, που περιλαμβάνουν την εκπόνηση σχεδίου «βραχυπρόθεσμης διευκόλυνσης της εξυπηρέτησης του χρέους», κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πιθανό.

Τα 14+1 Προαπαιτούμενα

Πριν από τον σκόπελο της δεύτερης αξιολόγησης, η κυβέρνηση θα περάσει από τη βάσανο του ελέγχου υλοποίησης των 15 προαπαιτουμένων του Σεπτεμβρίου. Από αυτά, μόνο η έγκριση της συμφωνίας για το Ελληνικό έχει υλοποιηθεί, ενώ στις υπόλοιπες δράσεις περιλαμβάνονται:

1. Η κατάργηση των ελάχιστων εισφορών για τα τουριστικά καταλύματα.

2. Η κατάργηση όλων των εξαιρέσεων που επιτρέπουν χαμηλότερες εισφορές για τον κλάδο Υγείας.

3. Η αναθεώρηση -προς τα κάτω- της έκπτωσης για την καταβολή του κατ’ αποκοπή ποσού για την αναγνώριση των πλασματικών περιόδων ασφάλισης.

4. Η αναθεώρηση -και μέσω ανεξάρτητου συμβούλου- των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών.

5. Η μεταρρύθμιση της αγοράς φυσικού αερίου (πρόγραμμα αποδέσμευσης φυσικού αερίου, βελτίωση συνθηκών πρόσβασης, αύξηση ποσοτήτων κ.λπ.).

6. Η τροποποίηση της νομοθεσίας για το ΕΤΜΕΑΡ αλλά και της δομής του λογαριασμού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

7. Η πώληση του 20% του ΑΔΜΗΕ σε στρατηγικό επενδυτή.

8. Η τροποποίηση των τιμολογίων της ΔΕΗ με βάση το κόστος.

9. Ο ορισμός του Εποπτικού Συμβουλίου του νέου Υπερταμείου αποκρατικοποιήσεων, το οποίο θα επιλέξει στη συνέχεια το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου.

10. Η μεταφορά στο νέο Ταμείο μιας ομάδας ΔΕΚΟ, μεταξύ των οποίων το πακέτο των μετοχών του ΟΤΕ, το 17% των μετοχών της ΔΕΗ, καθώς και των ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, Αττικό Μετρό, ΕΑΒ και ΕΛΒΟ.

11. Η νέα νομοθεσία για την ενίσχυση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.

12. Η έναρξη της διαδικασίας για την παραχώρηση (για 35 έτη) της Εγνατίας και τριών κάθετων αξόνων.

13. Η παροχή πόρων (και οι προσλήψεις) για την ορθή λειτουργία της Ανεξάρτητης Αρχής Εσόδων.

14. Η επιλογή του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανεξάρτητης Αρχής Εσόδων.

*Από την Εφημερίδα "Επένδυση"